Blog

3 veelgemaakte fouten bij leerwegonafhankelijk toetsen van leeruitkomsten

2018-11-04 0 comments
3 veelgemaakte fouten bij leerwegonafhankelijk toetsen van leeruitkomsten

Leerwegonafhankelijk toetsen van leeruitkomsten is voortgekomen uit de flexibilisering van het hbo onderwijs. Opleidingen willen hun onderwijs aantrekkelijk maken voor meerdere doelgroepen, onder andere door op een flexibelere manier te toetsen.

Een leeruitkomst is losgekoppeld van het onderwijsaanbod en is daarmee leerwegonafhankelijk.

Uitgangspunt is dat er verschillende manieren zijn om een leeruitkomst aan te tonen. Het volgen van het aangeboden onderwijs is één manier, maar je kunt een leeruitkomst ook op andere wijze aantonen. Bijvoorbeeld door een beroepsproduct dat je op je werk hebt gemaakt in te dienen als bewijs om een leeruitkomst aan te tonen.

Het toetsen van leeruitkomsten

Leeruitkomsten zijn bepalend voor de keuze voor de toetsvorm(en) en de formulering van beoordelingscriteria. Het zou niet uit mogen maken of je nu een beroepsproduct ontwikkelt op school, of op je werkplek. Voorwaarde is dat beide beroepsproducten worden beoordeeld op basis van dezelfde criteria.

Het toetsen van leeruitkomsten vraagt om een zorgvuldige aanpak. Bij studenten die onderwijs volgen op school, kan de docent het leerproces sturen door gerichte leeractiviteiten en een passende toetsvorm te kiezen. De docent/beoordelaar weet dan welke weg de studenten hebben afgelegd om uiteindelijk de leeruitkomst aan te kunnen tonen.

Bij leerwegonafhankelijk toetsen weet een docent/beoordelaar niet van elke student welke weg hij of zij heeft afgelegd. Je weet vooraf ook niet met welke bewijslast een student komt om te laten zien dat hij of zij voldoet aan de leeruitkomst.

Om ervoor te zorgen dat het werk van iedere student voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen, is het belangrijk dat de leeruitkomst(en) en beoordelingscriteria zorgvuldig zijn geformuleerd.

Hieronder lees je welke 3 fouten veel voorkomen bij het toetsen van leeruitkomsten en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn.

1. De leeruitkomst is niet specifiek en meetbaar

Als je een leeruitkomst op meer dan één manier kunt interpreteren, is een leeruitkomst niet specifiek en meetbaar. Het is dan niet goed afgebakend waar het bewijs precies aan moet voldoen. Gevolg is dat studenten de ontbrekende informatie zelf gaan invullen en daardoor bewijsstukken kunnen aanleveren die niet voldoen aan de gestelde criteria.

Het maakt het heel lastig om dergelijke bewijsstukken te beoordelen. En eigenlijk kan dat ook niet op een goede manier. Als je een leeruitkomst op meerdere manieren kunt interpreteren, wordt het lastig om een bewijsstuk beargumenteerd af te keuren. Het gevolg kan dan zijn dat er bewijzen worden goedgekeurd die niet voldoen aan de criteria.

 

2. De leeruitkomst is niet onderscheidend van andere leeruitkomsten

Soms blijkt het mogelijk te zijn om met hetzelfde beroepsproduct, meerdere leeruitkomsten aan te tonen. Tijdens het formuleren van leeruitkomsten, kan het handig zijn om een lijstje te maken van mogelijke bewijsstukken waarmee een student de leeruitkomst kan aantonen. Zo krijg je een goed beeld van het resultaat dat je uiteindelijk wilt zien.

Als je de lijstjes van de bewijzen van verschillende leeruitkomsten naast elkaar legt, zie je vaak  dat hetzelfde bewijsstuk bij verschillende leeruitkomsten terugkomt. Met ander woorden: het is dan dus mogelijk om meerdere leeruitkomsten aan te tonen op grond van één bewijsstuk.

Het gevolg is dat een bewijsstuk meerdere keren getoetst wordt, namelijk per leeruitkomst en dat op grond van 1 bewijsstuk meerdere keren studiepunten toegekend worden.

 

3. De leeruitkomst is niet leerwegonafhankelijk

Bij leerwegonafhankelijk toetsen staan de criteria volledig los van het onderwijs dat de opleiding aanbiedt. Dit vraagt een totaal andere mindset. Ook van de docent(en) die wordt gevraagd criteria te ontwikkelen. Soms lukt het niet goed om het onderwijs en de toetsing van elkaar te scheiden. Je ziet dan dat een leeruitkomst niet leerwegonafhankelijk is doordat het heel erg lastig of zelfs onmogelijk is om een leeruitkomst aan te tonen zonder dat je het bijbehorende onderwijs hebt gevolgd. Soms is dit een bewuste keuze, die dan goed onderbouwd moet worden. Gevolg is dat het toetsen niet zo flexibel is en er voor bepaalde groepen studenten onderwijs op maat aangeboden moet worden.

 

Het zorgvuldig formuleren van leeruitkomsten en het opstellen van criteria kost tijd en vraagt  denkkracht en afstemming met collega’s, studenten en het werkveld.

Verder is het ook een kwestie van gewoon doen! Het is onmogelijk om vooraf te anticiperen op alle mogelijke scenario’s. Als je na iedere toetsronde evalueert, kun je de leeruitkomsten en criteria blijven aanscherpen, totdat het staat als een huis.

Heb je vragen over het formuleren van leeruitkomsten? Maak dan een afspraak.

www.eduproject.nl gebruikt cookies om de website te verbeteren en te analyseren. Als je meer wilt weten over deze cookies, klik dan hier voor ons cookie beleid. Bij akkoord geef je www.eduproject.nl toestemming voor het gebruik van cookies op onze website.
 Cookies NIET accepteren